Google’dan Android için Yeni COSMO Yapay Zekası

 

Google, teknoloji dünyasında büyük bir merak uyandıran yeni yapay zeka girişimi COSMO uygulamasını geçtiğimiz saatlerde Android platformu için sürpriz bir şekilde kullanıma sundu. Kısa süre içerisinde yayından kaldırılmasıyla erken sızdırıldığı veya yanlışlıkla yayınlandığı tahmin edilen uygulama, Google’ın mobil yapay zeka vizyonunu gözler önüne seriyor.

Resmi açıklamalara göre, doğrudan Android işletim sistemi ile entegre olacak şekilde tasarlanan bu deneysel asistan, kullanıcının günlük iş akışını otomatize ederek dijital deneyimi optimize etmeyi amaçlıyor. Gemini Nano modelleri ile desteklenen sistem, cihaz üzerinde lokal olarak çalışabilme yeteneği ile internet bağlantısı gerektirmeden de hizmet verebiliyor.

• Google, Android cihazlar için geliştirilen COSMO adlı yeni yapay zeka asistanını kısa süreliğine erişime açtı.
• Uygulama, internet bağlantısı olmadan çalışabilmek için cihaz içi Gemini Nano modellerinden yararlanıyor.
• Yeni sistem; doküman hazırlama, takvim yönetimi ve tarayıcı tabanlı görev otomasyonu gibi geniş bir yelpazede hizmet veriyor.
• COSMO Uygulaması Geniş Fonksiyonel Özellikler Sunuyor
• Yeni nesil asistan COSMO, sadece standart bir chatbot olmanın ötesine geçerek bir yapay zeka ajanı gibi hareket ediyor. Kullanıcıların karmaşık sorularına yanıt verme, takvim etkinlikleri oluşturma ve liste önerileri sunma gibi temel işlevleri yerine getiren uygulama, derinlemesine araştırma yapma konusunda da oldukça iddialı bir duruş sergiliyor. Tarayıcı tabanlı görev otomasyonu sayesinde kullanıcıların dijital rutinlerini hızlandırmayı hedefleyen yazılım, fotoğraf bulma ve geçmiş konuşmaları özetleme gibi pratik araçlarla da destekleniyor.

  Yapay Zeka Asistanı Çevrimdışı Çalışabiliyor

  Google’ın bu yeni hamlesi, yapay zekanın bulut bağımlılığını azaltma stratejisiyle doğrudan örtüşüyor. Uygulamanın Gemini Nano modellerini temel alması, internetin olmadığı ortamlarda dahi karmaşık işlemleri gerçekleştirebilmesine olanak tanıyor. Özellikle tarayıcı üzerindeki iş süreçlerini otomatikleştirme yeteneği, profesyonel kullanıcılar için zaman tasarrufu sağlayan önemli bir gelişme olarak görülüyor. Sistemin, geçmiş konuşmaları analiz edip özetlemesi, uzun süreli etkileşimlerde kullanıcıya tutarlı bir asistanlık deneyimi sunuyor.Uygulamanın gelecekte hangi özelliklerle genişletileceği veya genel kullanıcı kitlesine ne zaman sunulacağı konusunda Google henüz kesin bir tarih paylaşmadı. Ancak, kısa süreliğine yayınlanan bu sürüm, şirketin mobil ekosisteminde yapay zekayı nasıl konumlandırmak istediğine dair önemli ipuçları barındırıyor. Kullanıcıların cihazlarıyla olan etkileşimini proaktif bir seviyeye taşımayı hedefleyen COSMO, kişiselleştirilmiş bir dijital asistan olma yolunda emin adımlarla ilerliyor.

  Google’ın bu deneysel asistanı mobil dünyada yeni bir standart belirlemeye hazırlanıyor.

  Sistem Otomasyonu ile İş Akışları Hızlanıyor

  COSMO, sadece basit komutlara yanıt vermekle kalmıyor; aynı zamanda kullanıcıya doküman hazırlama sürecinde de yardımcı oluyor. Karmaşık veri setlerini analiz ederek özet raporlar sunabilen asistan, kullanıcının ihtiyaç duyduğu bilgilere en hızlı yoldan ulaşmasını sağlıyor. Fotoğraf galerisindeki görsel içerikleri tanımlama ve kategorize etme yeteneği ise uygulamanın günlük yaşamı kolaylaştıran bir diğer kritik bileşeni olarak öne çıkıyor.

Brembo, Dağ Bisikletleri İçin GR-PRO Fren Sistemini Tanıttı

 

Fren sistemleri konusunda dünya çapında bir otorite olan Brembo, dağ bisikleti (MTB) tutkunları için özel olarak geliştirdiği yüksek performanslı GR-PRO fren sistemini resmen duyurdu. Uzun süredir yoğun test süreçlerinden geçen ve profesyonel yarış departmanlarının teknolojilerinden beslenen bu yeni sistem, özellikle yüksek hızlarda ve zorlu arazi koşullarında üstün bir durdurma gücü arayan sürücüleri hedefliyor. 750 euro gibi iddialı bir başlangıç fiyatıyla pazara giriş yapan set, içerisinde disk bulunmamasına rağmen sunduğu teknolojik altyapıyla dikkat çekiyor. Brembo, bu yeni ürünüyle bisiklet dünyasındaki premium fren sistemi segmentinde standartları yeniden belirlemeyi amaçlıyor

• Brembo, MTB’ler için tasarladığı GR-PRO fren sistemini 750 euro fiyat etiketiyle duyurdu.
• Sistem, CNC ile işlenmiş tek parça alüminyum bloklardan oluşan kaliper ve merkez silindirlerine sahiptir.
• Dört pistonlu fren mekanizması, daha iyi ısı kontrolü ve dayanıklılık sunar.
• Frenleme hissi, sistemde bulunan özel ayar altyapısı sayesinde kişiselleştirilebilir.

Brembo, GR-PRO ile yarış pistlerinden gelen deneyimi dağ yollarına taşıyor.

Üretim Teknolojisi Yüksek Dayanıklılık Sunuyor

GR-PRO sisteminin kalbinde, Brembo’nun imalat konusundaki uzmanlığı yatıyor. Fren kaliperleri ve merkez silindirleri, geleneksel döküm yöntemlerinin aksine, tek parça alüminyum blokların CNC tezgahlarında titizlikle işlenmesiyle üretiliyor. Bu üretim süreci, parçaların yapısal bütünlüğünü korurken aynı zamanda ısı yönetimi konusunda ciddi bir avantaj sağlıyor. İkonik kırmızı rengiyle estetik bir bütünlük sunan kaliperlerin içerisinde, 18 mm çapında dört adet piston yer alıyor. Bu pistonlar, sistemin kendi mineral yağıyla senkronize bir şekilde çalışarak en sert frenleme anlarında bile kararlı bir performans sergiliyor.

Sürücülere Kişiselleştirme İmkanı Tanınıyor

Sistemin en dikkat çeken özelliklerinden biri, fren kolu üzerindeki özel ayar mekanizmasıdır. Bu altyapı, sürücülerin frenleme sürecini ve pedala uygulanan baskının hissini kendi tercihlerine göre optimize etmelerine olanak tanıyor. GR-PRO, 2,3 mm kalınlığında ve 200 mm ya da 220 mm seçeneklerine sahip paslanmaz çelik rotorlarla uyumlu bir yapı sunuyor. Brembo, sıcaklık değişimlerinin frenleme performansına etki etmesini engellemek için kendi geliştirdiği özel havalandırmalı disklerini de kullanıcılara sunuyor.

Sıcaklık ne olursa olsun, frenleme noktası değişmez bir tutarlılıkla korunuyor.

Yarış Teknolojileri MTB Dünyasına Entegre Ediliyor

Brembo yetkilileri, GR-PRO sisteminin geliştirilmesinde şirketin otomobil ve motosiklet yarış departmanlarından alınan verilerin temel alındığını belirtiyor. Zorlu dağ koşullarında frenleme noktasının ısınmaya bağlı olarak kayması, sürücüler için en büyük güvenlik risklerinden biri olarak kabul ediliyor. GR-PRO, ısıl kararlılık teknolojisi sayesinde bu riski minimize ediyor ve kullanıcısına güvenli bir sürüş deneyimi vadediyor. Bu yeni ürün, bisiklet dünyasında frenleme teknolojilerinin ulaştığı son noktayı temsil ediyor.

Xiaomi Android 17 Beta Programını Başlattı

 Akıllı telefon dünyasında yeni nesil işletim sistemleri için hazırlıklar tüm hızıyla sürüyor. Xiaomi, Android 17 Geliştirici Önizleme (Developer Preview) programını resmen başlatarak amiral gemisi kullanıcılarına büyük bir sürpriz yapıyor.

Şirket, yeni beta programını beklenmedik bir şekilde doğrudan HyperOS 3.3 sürümüyle eşleştirerek test sürecini başlatıyor. İlk etapta sadece kısıtlı sayıda üst segment cihaz için erişime açılan bu sürüm, markanın yazılım stratejisinde de önemli bir değişikliğe işaret ediyor.

HyperOS 3.3 ile Gelen Sürpriz ve Desteklenen Cihazlar

Yazılım dünyasındaki sızıntılarıyla bilinen Ximi Time tarafından fark edilen detaylara göre, Xiaomi yeni Android 17 beta yapısını kullanıcılara sunarken aradaki HyperOS 3.2 sürümünü tamamen atlıyor. Bu durum, şirketin HyperOS 4 sürümüne geçmeden önce Android 17’yi doğrudan HyperOS 3.3 ile entegre edeceğini gösteriyor. Pazardaki rekabete baktığımızda Samsung’un One UI ve Oppo’nun ColorOS tarafındaki hızlı beta adımlarına Xiaomi’nin de oldukça erken bir yanıt verdiğini görüyoruz.Şu an için Android 17 Geliştirici Önizleme programı sadece dört özel cihazı kapsıyor:

• Xiaomi 17

• Xiaomi 17 Ultra

• Xiaomi 15T Pro

• Leica Leitzphone (Xiaomi destekli)

Eğer bu cihazlardan birine sahipseniz, genel kullanıma sunulacak kararlı sürümden aylar önce yeni özellikleri deneyimleme şansı yakalıyorsunuz.



Kurulum Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kurulum adımlarına geçmeden önce bunun bir “Geliştirici Önizleme” sürümü olduğunu kesinlikle unutmamak gerekiyor. Beta yapıları doğası gereği çeşitli hatalar, çökmeler, pil tüketimi sorunları ve uygulama uyumsuzlukları barındırabiliyor. Bu nedenle güncellemeyi günlük kullandığınız birincil telefonunuz yerine, ikincil bir cihaza kurmanız tavsiye ediliyor.

Her ihtimale karşı işlem öncesinde tüm önemli verilerinizi bulut depolamaya veya bilgisayarınıza yedeklemeniz büyük önem taşıyor. Ayrıca sorunsuz ve güvenli bir kurulum süreci için cihazınızın şarj seviyesinin en az yüzde 40 olduğundan ve depolama alanınızda minimum 10 GB boş yer bulunduğundan emin olmanız gerekiyor.

Xiaomi Cihazlara Android 17 Beta Nasıl Kurulur?

Kurulumu gerçekleştirmek için cihazınızın öncelikle Xiaomi’nin belirlediği güncel alt yapı sürümünde çalışması gerekiyor. Bu kontrolü sağladıktan sonra şu adımları izleyebilirsiniz:

1. Cihazınıza uygun olan Android 17 beta ROM dosyasını indirin ve telefonunuzun dahili depolama alanının ana dizinine kopyalayın.

2. Telefonunuzun Ayarlar > Telefon hakkında menüsüne gidin ve üst kısımdaki Xiaomi HyperOS logosuna dokunun.

3. Gizli menüyü aktif etmek için ekranın üst kısmındaki Xiaomi HyperOS yazısına peş peşe 10 kez dokunun.

4. Sağ üst köşede beliren üç nokta simgesine tıklayın ve Güncelleme paketini seç (Choose update package) seçeneğine dokunun.

5. Dahili depolamaya attığınız ROM dosyasını seçerek kurulum işlemini başlatın.

Bu işlem büyük bir sürüm yükseltmesi olduğu için cihazın yeniden başlatılması ve optimizasyon süreci normalden biraz daha uzun sürebiliyor. Eğer beta sürümünde ciddi hatalarla karşılaşırsanız veya herhangi bir nedenle kararlı sürüme geri dönmek isterseniz, resmi kaynaklardan uygun düşürme (downgrade) dosyasını indirip aynı yöntemle cihazınıza geri yükleme yapabiliyorsunuz. Ancak sürüm düşürme işleminin cihazdaki tüm verilerinizi sileceğini hatırlatmakta fayda var.

Epic Games Store Japonya’da iPhone Kullanıcılarına Açıldı

 Apple ve Epic Games arasındaki uygulama mağazası savaşlarında yeni bir cephe daha açılıyor. Epic Games Store, Japonya’da Aralık 2025’te yürürlüğe giren Mobil Yazılım Rekabet Yasası (MSCA) sonrasında iPhone kullanıcıları için resmen kullanıma sunuldu.

Avrupa Birliği’ndeki Dijital Piyasalar Yasası’na (DMA) oldukça benzeyen bu yeni Japonya yasası, akıllı telefonlarda alternatif uygulama mağazaları ve farklı ödeme seçenekleri için destek sunmayı zorunlu kılıyor.

Şimdilik Sadece Epic Games Oyunları Var

Epic Games Store, Japonya pazarına ilk etapta yalnızca Fortnite ve Rocket League Sideswipe gibi Epic’in kendi geliştirdiği oyunlarla giriş yapıyor. Şirket, diğer geliştiricilerin oyunlarına mağazada şimdilik yer verilmemesinin ana sorumlusu olarak Apple’ı gösteriyor.

Epic’in açıklamasına göre Apple, üçüncü taraf mağazalardaki uygulamalardan yüzde 5’lik “Temel Teknoloji Ücreti” alıyor ve geliştiricilere işlemleri takip edip raporlama zorunluluğu getiriyor. Epic, bu durumun geliştiricileri caydıran karmaşık bir yapı ve ek maliyetler yarattığını belirterek, bu şartlar altında mağazaya başka geliştiricilerin uygulamalarını dahil etmediklerini ifade ediyor.

9 Adımlı Kurulum Süreci ve Engeller

Uygulama yükleme deneyimi de iki dev şirket arasındaki bir diğer tartışma konusu oluyor. Epic Games, Apple’ın Japonya’da App Store dışı uygulama mağazaları için tam dokuz adımlı yorucu bir kurulum süreci zorunlu kıldığını vurguluyor. Bu uzun sürecin rekabete ve kullanıcı seçimine ek bir bariyer oluşturduğu iddia ediliyorDaha önce mağaza Avrupa’da açıldığında, Apple ilk başta 15 adımlı bir süreç talep etmiş, ancak düzenleyici kurumların baskısıyla bu sayı altıya düşmüştü. Epic, bu azalmanın kurulum sırasındaki oyuncu kaybını (vazgeçme oranını) yüzde 60 oranında düşürdüğünü hatırlatıyor. Japonya Adil Ticaret Komisyonu ile görüşmelere devam eden şirket, geliştiricilerin ve tüketicilerin yasadan tam anlamıyla faydalanabilmesi için Apple’ın bu rekabete aykırı süreçleri kaldırmasını istiyor.

Küresel Çapta Büyüyen Rekabet

Epic Games ve Apple arasındaki bu devasa hukuki mücadele, aslında 2020 yılında popüler oyun Fortnite’ın App Store’dan kaldırılmasıyla başlıyor. O günden bu yana Epic, dünya genelinde alternatif mağazaların önünü açmak ve App Store’un tekelini kırmak için yoğun bir çaba harcıyor. Mayıs 2025’te Avrupa’daki iOS kullanıcıları için açılan Epic Games Store, ABD’de bir mahkemenin Apple’ın dış alımlardan ücret almasını engellemesinin ardından orada da yeniden faaliyete geçmişti. Japonya hamlesi, bu küresel stratejinin en yeni adımı olarak dikkat çekiyor.

Mac’de Windows Oyunları Oynamak Artık Mümkün

 Mac’te oyun oynanamayacağına dair yıllardır süregelen o meşhur algı Apple’ın M serisi işlemcileriyle birlikte artık tamamen tarihe karışıyor. Özellikle M2 Max işlemcili bir MacBook Pro üzerinde gerçekleştirdiğimiz testler Apple donanımlarının sadece iş odaklı değil aynı zamanda yüksek performanslı birer oyun makinesi olabileceğini de gözler önüne seriyor. Bu gelişimin arkasındaki en büyük güç ise GameSiri ekibinin geliştirdiği ve Windows oyunlarını macOS üzerinde çalıştırmayı mümkün kılan GameHub uygulaması oluyor.

Gerçekleştirdiğimiz testlerde GTA 5, Red Dead Redemption 2 ve God of War Ragnarok gibi sistemleri oldukça zorlayan yapımları mercek altına aldık.Apple M2 Max işlemcinin gücü sayesinde GTA 5’te 60 FPS sabit değerleri yakalarken sistemin pil gücünde bile herhangi bir performans kaybı yaşamaması oldukça etkileyici bir sonuç veriyor. Üstelik bu süreçte cihazın fan açmadan serin bir şekilde çalışmaya devam etmesi Apple silikon mimarisinin verimliliğini bir kez daha kanıtlıyor.

Mac’de Windows Oyunları Nasıl Oynanır?Oyun dünyasının grafik canavarlarından biri olan Red Dead Redemption 2 testinde ise yüksek ayarlarda yine 60 FPS dolaylarında akıcı bir deneyim elde ettik. Emülasyon süreci her ne kadar karmaşık olsa da macOS üzerinde bu denli yüksek grafikli oyunların sorunsuz çalışması gelecekteki oyun potansiyelini açıkça gösteriyor.God of War Ragnarok testinde de benzer şekilde stabil sonuçlar alarak Apple kullanıcılarının artık popüler Windows oyunlarından mahrum kalmayacağını tecrübe etmiş olduk.

Tüm bu test süreci boyunca Gizala markasının fiyat performans odaklı GZL-01 kontrolcüsünü kullandık. RGB ışıkları ve titreşim motoruyla oyun deneyimini zenginleştiren bu cihaz Apple donanımlarıyla da tam uyumlu bir şekilde çalışıyor.

Oyunların emülasyon yoluyla Mac platformuna taşınması ve bu süreçte yaşanan performans artışları teknoloji dünyasında yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.Şu an için kapalı beta aşamasında olan GameHub uygulaması ve gelişen sürücü destekleri sayesinde önümüzdeki dönemde çok daha fazla oyunu Mac bilgisayarlarımızda göreceğiz.

Nvidia RTX 3060 12GB Üretimi Haziran Ayında Yeniden Başlıyor

 Ekran kartı pazarında efsanevi bir yere sahip olan Nvidia RTX 3060 12GB modelinin üretimi, Haziran 2026 itibarıyla resmen yeniden başlatılıyor. Mydrivers tarafından paylaşılan ve BoBantang kaynaklı bilgilere göre, şirket bu stratejik hamlesiyle orta seviye ekran kartı segmentindeki arz açığını kapatmayı hedefliyor. Temmuz ayından itibaren raflarda yerini alması beklenen kartlar, Asus, MSI, Galax ve Colorful gibi büyük donanım üreticileri aracılığıyla piyasaya sürülecek. Nvidia’nın bu kararı, piyasadaki uygun fiyatlı ve yüksek performanslı ürünlere olan yoğun talebi karşılamak için attığı planlı bir adım olarak değerlendiriliyor.

• Nvidia, RTX 3060 12GB modelinin üretim bandını Haziran ayında tekrar aktif hale getirecek.
• Üretilen kartlar Temmuz ayından itibaren sınırlı sayıda parti halinde satışa sunulacak.
• ASUS, MSI ve Colorful gibi büyük markalar belirlenen kotalar dahilinde yeni sevkiyatlar alacak.
• Nvidia bu hamlesiyle 2000-2500 yuan fiyat aralığındaki boşluğu doldurmayı hedefliyor.

  Sınırlı Sayıda Üretim Yapılıyor

  Nvidia’nın aldığı bu karar, sadece mevcut stokların eritilmesiyle ilgili değil, doğrudan pazar taleplerine verilen stratejik bir yanıt niteliği taşıyor. Özellikle 1080p ve 2K çözünürlükteki oyun deneyimlerinde, 12 GB bellek kapasitesi sayesinde bu model hala fiyat-performans odaklı kullanıcılar için vazgeçilmez bir seçenek olma özelliğini koruyor. Ancak yeni üretilecek partilerin sınırlı sayıda olacağı ve üreticilere verilen kotaların değişkenlik gösterdiği ifade ediliyor.

  Piyasadaki Talep Dengelenmeye Çalışılıyor

  Güncel piyasa verileri, oyuncuların 2000 ile 2500 yuan arasındaki bütçe aralığında, yüksek bellek kapasitesine sahip ve güvenilir performans gösteren kartlara ciddi bir ihtiyaç duyduğunu ortaya koyuyor. Nvidia, bu boşluğu doldurmak için elindeki en başarılı kartlardan biri olan RTX 3060’ı geri getirerek risk almadan talebi yönetmeyi amaçlıyor.

  

  Sınırlı arz miktarı, bu popüler kartın piyasaya çıkışıyla birlikte hızlıca tükenmesine yol açabilir.

  Üreticiler Yeni Kotalarını Bekliyor

  ASUS, MSI, Galax ve Colorful gibi sektörün önde gelen isimleri, Nvidia’dan gelecek yeni sevkiyatları beklemeye başladı. Her üreticiye ayrılan spesifik kotalar, kartın piyasadaki bulunabilirliğini doğrudan etkileyecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Kullanıcılar, Temmuz ayından itibaren bu kartları sınırlı stoklarla da olsa tekrar satın alabilecekler.

Uçaklarda Powerbank Kullanımı Kısıtlanıyor!

 Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), uçuş güvenliğini doğrudan ilgilendiren yeni bir kararı yürürlüğe aldı. Kurum tarafından yayımlanan direktif kapsamında, yolcuların uçak içerisinde taşınabilir bataryaları (powerbank) şarj etmesi artık yasaklandı.

Bu düzenleme, uluslararası standartlarda yapılan güncellemeler doğrultusunda hayata geçirildi. Söz konusu değişiklik, 27 Mart 2026 tarihinde Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Konseyi tarafından kabul edilen yeni teknik talimatlara dayanıyor.

Türkiye’de yeni havacılık kuralları

“Hava Yoluyla Tehlikeli Maddelerin Emniyetli Taşınması” başlığı altında yayımlanan ve Doc 9284 olarak bilinen dokümandaki güncellemeler, lityum piller ve taşınabilir elektronik cihazlara ilişkin kuralları yeniden şekillendirdi. SHGM, UOD-2026-01 numaralı Uçuş Operasyon Direktifi ile Türkiye’de faaliyet gösteren tüm havacılık paydaşlarının bu kurallara uyum sağlamasını zorunlu kıldı.Direktif; ticari hava taşıma işletmelerinden genel havacılık firmalarına, yer hizmetleri kuruluşlarından uçuş ekiplerine kadar geniş bir alanı kapsıyor. Yeni düzenleme, özellikle lityum bataryaların oluşturabileceği yangın ve aşırı ısınma risklerine karşı alınan önlemlerin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Yolcular için getirilen kısıtlamalar

Yapılan düzenlemeyle birlikte uçuş sırasında powerbank kullanımına yönelik yeni sınırlar getirildi. Artık uçak içinde powerbank şarj edilmesi tamamen yasaklanmış durumda.Ayrıca yolcuların yanında taşıyabileceği taşınabilir batarya sayısı da sınırlandırıldı. Yeni kurala göre bir yolcu en fazla iki adet powerbank taşıyabilecek.

SHGM, uçuş sırasında cep telefonu, tablet, dizüstü bilgisayar, oyun konsolu, elektronik kitap ve MP3 çalar gibi taşınabilir elektronik cihazların şarj edilmesi için powerbank kullanımının önerilmediğini özellikle vurguladı. Bu ifade, teknik olarak tamamen yasak olmasa da güvenlik açısından güçlü bir uyarı niteliği taşıyor.

Yayınlanan direktifte, uçuş ekiplerine yönelik ayrı bir değerlendirme de yer aldı. Operasyonel gereklilikler kapsamında taşınan taşınabilir bataryalar bu kısıtlamaların dışında tutuluyor.Ekip üyelerinin kişisel kullanım amacıyla taşıdığı powerbank’ler için ise aynı kurallar geçerli olmaya devam ediyor. ICAO tarafından yapılan bu güncellemenin ardından birçok ülke benzer uygulamayı devreye aldı veya almaya devam ediyor.